Хайызығлар алғыдылча
21.06.2023
Хабарлар
![Хайызығлар алғыдылча Хайызығлар алғыдылча](/upload/iblock/98e/gm29xpcxtdle0yvk1mjt8pfe0rdcr03t.jpg)
Юлия ИСМАГИЛОВА паза Мехмет САМСАР чӧптезігде хол салған соонаң
ПМЭФ-2023. Хакасияның делегациязы Петербургтағы чоннар аразындағы экономика форумында аралас килді
КӰН СУРИИ
Петербургтағы чоннар аразындағы экономика форумы (ПМЭФ) Санкт-Петербургта хандых айының 14 – 17-ҷі кӱннерінде ирткен. Хакасия правительствозының делегациязы форумға республика пазының орынҷызы, Москвадағы тӧреміл кізізі Юлия Исмагилованың устаанынаң чӧрген. Делегацияа кіргеннер Хакасияның экономика тилізі министрі тоғызын толдырчатхан Роман Ковтун, аның орынҷызы паза Тиліс чыындызының устағҷызы Денис Пауль.
Пӱӱл ПМЭФ-тың ӧӧн хыйғызы мындағ полған: «Пос алынҷа тиліс – сын оңдайлығ тилекей. Таңдағы тӧл ӱчӱн кӱзібіc піріктірербіс». Программада 140 чыылығ паза ӱзӱріг кӧрілген. Араласчылар долларнаң палғалысты ӱзерін, электроннай садығны, Арктиканың тиксі тилізін, Россияҷа туризмнің тилізін, Азияның паза Чағынғы Востоктың хазналарынаң, ол санда Хыдатнаң паза Индиянаң, хада-пірге тоғынарын ӱзӱргеннер. Кӱн суриина ідӧк фармацевтика, чон хазии паза арған сағыс сурығлары сығарылған. Кибірли форумда Россия президенті Владимир Путин чоох тутхан.
СИБИРЬ ЧИРІНІҢ УЛУҒ ИС-ПАЙЫ
Сибирь регионнары, пірге кӧзідіг тимнеп, форум араласчыларына паза аалҷыларға пос чирінің чуртас-экономиказының тилізі паза инвестиция оңдайларын кӧзіткеннер. Хакасия «Улуғ Сибирь» кӧзідігде позының инвестиция проекттерін сығарған. Прай 27 инвестиция проекті тимнелген, оларның тиксі паазы 22 миллиард салковайны асча. Пастағы орынға экономиканың ӧӧн кӧстеглеріне теелчеткен проекттер сығарылған: металлургия, аал хонии, пӱдіріг материалларын сығарары, ниик промышленность паза туризм.
Ідӧк форумда «Сибирь чӧптезии» ассоциацияның теестегі чыылии ирткен. Юлия Исмагилованың искіриинең, чыылығда Сибирьдегі федеральнай округтың прай регионнарынаң «Сибирьнің 2035 чылға теере тиліс стратегиязы» проектке чӧптер чыылған. «Улуғ Сибирь» искіріг-полызығ платформазының тиліс сурығлары ӱзӱрілген. Ол Россия президентінің Сибирьдегі федеральнай округтың полномочиеліг кізізі Анатолий Серышевтің чахиинаң чонға чир-суубыста сығарылчатхан ниме-нооны табарға полызар пӧгіннең тимнелче. Ӧнетін чаа операциязының араласчыларына паза оларның сӧбірелеріне полызығларны алғыдары паза пасха сурығлар алынҷа ӱзӱріге сығарылған.
ТУРЦИЯ ПАЗА ИНДИЯ – ПІСНЕҢ ХАДА
Форумда Хакасия правительствозы Турциянаң паза Индиянаң хада-пірге тоғынарға чӧптес салған. Республика правительствозы адынаң Юлия Исмагилова хол салған, Турцияның саринаң – хазнаның Россиядағы илҷізі Мехмет Самсар.
Тоғазығда пістің республиканың паза Турцияның экономика хайызығлары ӱзӱрілгеннер. Хакасияның тиксі экспортының 11,9 %-і Турцияа килісче. Іди кидеркі хатығластар кирілген соонаң Европада чир ис-пайын аныҷаң техниканы сығарчатхан пірігістер хоза чардыхтарны пістің хазназар читірерге тоғыр полыбысханнарында, Хакасияның чир ис-пайын аныпчатхан предприятиелері кирек тирігні хонҷых ынағ хазналардаң садызарын кӧргеннер.
Наа чӧптезігҷе Хакасиянаң Турция экономиканың ӧӧн кӧстеглерінҷе хада-пірге тоғынарлар, ол санда аал хониинда. Ідӧк инвестиция проекттерін пірге чуртасха кирері кӧрілче.
Мехмет Самсарға Хакасия пазы Валентин Коноваловтың республиказар тоғыс чорығынаң кил парарға хығыртии читірілген. Турцияның пос кирее тилізінең танызар пӧгіннең тоғыс чорығынаң кил парарға хығыртығ хакас делегациязына кіргенӧк.
Паза пір тузалығ тоғазығ «Индийский Бизнес Альянс» компанияның президенті Сэмми Манодж Котванинаң ирткен. Пу компания 1993 чылда тӧстелген. Аның ӧӧн пӧгіні – Россия паза Индия аразында профессия, культура паза садығ хайызығларын тилідері. Пірігіс Индияның Посольствозы устаанынаң тоғынча. Ол Индияның 200 азыра компаниязын паза идінҷегін піріктірче.
2022 чыл салтарларынҷа, Индияның паза Хакасияның садығ айланызы 221 миллион долларға читкен: экспортха 85,8 % киліскен, импортха – 14,2 %. Индиянаң хада-пірге тоғынғаны Хакасияның энергетиказына, туризм паза культура кӧстеглеріне паза им-том сығарызына тузалығ.
Пос киреенең айғасчатханнарға тоғыс чорығынаң удур-тӧдір чӧргені хайзы даа сарина киректелче.
ЭКОЛОГИЯ, ПОЛЫЗЫҒ ПАЗА ӦМЕНЕҢ УСТИРЫ
Пу ӱс кӧстегҷе тоғынары ЕSG кирексіністерінде таныхтал парған. Амды «Россияның Сбербанкы» ПАО ағаа тудынарға пӧгінче. Аннаңар Хакасия правительствозы паза пу банктың аразында чӧптезіг иділген. Республиканың тиліс стратегиязының ӧӧн кӧстеглерінің пірсі – ибіркі чир-чайаанға ӱрег ағылбинчатхан наа экономиканы тӧстирі. Аның ӱчӱн регионда чир-чайаанны хайраллирынҷа, чир-чайаан ис-пайын тузаланарынҷа, нааҷылирынҷа программалар тоғынча. Сбербанк ол пӧгіннерге ЕSG-ны тузаланарға чӧптепче.
АБАЗАНЫ ТИЛІДЕРГЕ
Андағ пӧгіннең Хакасия правительствозының паза «Центр стратегических разработок» чыындының аразында чӧптезіг иділген. Пір ай аразына Абаза городтың чуртас-экономиказын тилітчең карта тимнелер. Таныхтирға кирек, пір кӧстегліг городта аның чуртас-экономиказын алнынҷа тилітчеткен орын тӧстелген. Аны тилідерінҷе тоғыс «Центр стратегических разработок» чыындынаң пірге апарылча. Чыындыда аның ӱчӱн нандырчатхан кізі турғызылған. Чӧптезіг республика правительствозына Абазаны тилітчең наа оңдайлар пирер.
Сом Хакасия пазының пресс-службазыни
Тимнеен Наталья СЮПТЕРЕКОВА
Автор :
Тимнеен Наталья СЮПТЕРЕКОВА
Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 |
3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде