Ӧлімі чох кибеліcтер
30.08.2023
Хабарлар
![Ӧлімі чох кибеліcтер Ӧлімі чох кибеліcтер](/upload/iblock/462/0oqb6nac4gt6blo32ss87fi9r1s4gum4.jpg)
Зинаида Аршанова Алина хызынаң хада
Пайрамнығ тӧреен кӱні. Саблығ поэт Валерий Майнашев ирткен 25 августта 75 чазын таныхтирҷых. Хакасияның Чайаачылар туразы ол кӱнге аның кибелістер чыындызын сығарыбысхан
Наа книга «Часхы тынызы» адалча. Пу чыындаа Валерий Майнашевтің чон хынчатхан кибеліcтері паза поэмалары кирілгеннер. Олар хакас паза орыс тіллерінең пиріл парғаннар.
Кіріс сӧзін, саблығ поэтті сағысха киріп, пас салған Россияның Писательлер пірігізінің араласчызы, филология наукаларының докторы, профессор Виктория Карамашева. Книганы хоостарынаң чазаан Марат Бурнаков. Чыындының улии – 196 страница, тиражы – 450 экземпляр. Оларны пістің республиканың библиотекаларынҷа тарадарлар.
Чыылығны апарған Хакасияның Чайаачылар туразының редакторы Инна Тодинова. Чоохтирға кирек, пу культура учреждениезінің прай даа тоғынҷылары пу киректе ӧткін араласханнар.
Анаң чоох тутханнар профессор Виктория Карамашева, Хакасияның писательлер пірігізінің кнезі Наталья Ахпашева, Валерий Майнашевтің хада хонғаны, пістің cаблығ ырҷыбыс Зинаида Аршанова паза пасхалары даа.
Валерий Гавриловичтің чуртас чолы оой ла полбаан. Ол іҷезінең не хада ӧскен. Кибелістерні пастап орыс тілінең пасчаң полтыр, че пістің саблығ классик Николай Георгиевич Доможаков чӧп пиргені хоостыра хакас тілінең пас сыххан. Аның ӱчӱн хакас тілін тирең ӱгреніп пастаан. Чайаачы тӧреен-ӧскен Ах хол аалда пос тілінең чахсы ла чоохтаспаҷаңнар нооза. Валерий Москвадағы Литературнай институтта ӱгренгенӧк, че аны тоозарға киліспеен. Ол Ағбандағы ӱгретчілер тимнеҷең институтта ӱгредиин узаратхан. Аның кибелістер чыындылары 1980 чыллардох сығып пастааннар. Ол чир-чайааннаңар, аң-хустардаңар, тӧреен аалынаңар паза чӱрекке чағын кізілердеңер пасчаң. Аны «Хакасский Есенин» тіҷеңнер. Соонаң ол андағ тиңнестірігдең кизе-тоғыр полҷаң: «Мин Есенин нимеспін, мин Валерий Майнашевпін!»
Валерий Майнашев чуртазын кибелістерге пир салған. «Мин пасха ниме идіп оңнабинчам», – тіҷең. Андағ киректе уғаа ус полған. Кибеліcтерні хайди пазарға олғаннарны даа ӱгретчең.
Соонаң аны орыс поэттер тілбестеп сыхханнар. Валерийнің кибелістері Москвадағы журналларда сығып пастааннар. Тілбесчілернің аразында саблығ Юрий Кузнецов полған. Ол, Хакасиязар чиит писательлернің семинарына киліп, Валерий Майнашевнең танызып алған.
Валерий Гавриловичтің кӧп кибелізіне піcтің композиторлар сарыннар пас салғаннар. Кӧзідімге алза, «Нанҷымнаңар сарын», «Чалғыс харағай», «Кӱмӱс тӱстер» паза пасхазы даа.
Валерий Майнашевтің хызы Алина, Санкт-Петербургта артистке ӱгреніп алып, амды «Читіген» театрда ӧӧн рольларны ойнапча. Ол таланттығ артист ле нимес, ідӧк уғаа маңат сарнапча. Чиит хыс, «Кӱмӱс тӱстер» моноспектакль тимнеп алып, Ағбан пилтірі аймаандағы аалларҷа, школаларҷа чорыхха пар килче. Алина іди пабазының кибеліcтерін хығырча, сарнапча паза теелбек салча. Пӱӱл 5 сентябрьда Чарков аалда ойынын турғызар.
Чыылығ соонзар Чайаачылар туразының устағҷызы Надежда Бурнакова хынығ ойын иртірібіскен. Ол кибелістең нинҷе-де строка хығырыбысча, анаң пасхазы ол кибелісті аннаң андар чоохтапча паза адын адапча. Нинҷе-де кізі, орта чоохтап, сыйыхха книга алып алған.
Ирткен пятница кӱнде, 25 августта, Ағбан пилтірі аймаандағы улуғлар чӧбінің кнезі Радион Боргояков хығырғаны хоостыра Валерий Майнашевтің тӧреен чирінзер Ағбан городтаң улуғ нимес делегация парған. Ол ӧменең устап парғаннар Хакасияның Чайаачылар туразының устағҷызы Надежда Бурнакова паза орындағы писательлер пірігізінің кнезі Наталья Ахпашева.
Пастап олар Валерий Майнашевтің сӧӧгінзер парғаннар. Анда тіріг чахайахтар салғаннар. Поэттің іҷезі оолғынаң хости чатча. Ибіре иптігес ле сырлалған сиден. Кибеліcчінің сӧӧгінде мрамордаң чазап салған хумартхы тас паза анда аның сомы, ідӧк кибелізінің сӧстері киртілгеннер. Аалдағылар постарының саблығ чир-суғҷыларының сӧӧгін иптіг паза арығ тутчаттырлар.
Анаң клубта аалдағы чоннаң тоғазығ полған. Кӧбізін олғаннар чыылыс партырлар. Анзы чахсы. Оларға поэттің чуртазынаңар паза кибеліcтерінеңер пілерге кирек. Палалар чыылған чонға поэттің кибелістерін хығырғаннар. Кӧбізін орыс тілінең. Хакас тілінең аалда чоохтаспинчалар даа. Мындағы олғаннарны хости Чарков аалдағы школазар ӱгренерге тарт чӧрчелер. Ах холда школа чоғыл. Аның орнына клуб идібіcкеннер. Ағбаннаң парған аалҷылар Валерий Майнашевтің чуртазынаңар чоохтааннар, кибеліcтер хығырғаннар паза книгаларын сыйлааннар. Зинаида Аршанова паза хызы Алина поэттің кибеліcтеріне пазылған сарыннарны толдырғаннар.
Валерий Майнашев чуртаан тураҷах сағам чоғыл. Тураҷах сынап турған полза, анда литература музейін дее тӧстеп аларҷыхтар. Че саблығ поэттің адын Чарков аалдағы ортымах школаа пир салғаннар. Анда аның музей пулуңазы пар. Поэт позы чох таа полза, аның кибелістері тіріглер. Оларны чон хынып хығырча.
Сом Надежда Бурнаковани
Автор :
Торбай Пигенов
Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 |
3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде