Талантха пай чайаачы
07.09.2023
Хабарлар
![Талантха пай чайаачы Талантха пай чайаачы](/upload/iblock/c77/cgytnpbzbksg2066pexzr63xp0t46cqq.jpg)
Александр Котожеков
Пӱӱл 1 сентябрьда саблығ драматург Александр Котожековха 75 час тол парған.
Александр Иванович Котожеков, литературадағы ады Александр Чапрай, аймах-пасха таланттығ кізі. Ол – философ, драматург, хоосчы, сценограф, Хакас Республика искусствозының саблығ деятельі, Россияның писательлер пірігізінің паза театр тоғынҷылары пірігізінің араласчызы, Хакас Республиканың гербінің авторы.
Сағам ол Хакасияның «Читіген» драма паза этническай кӧг театрының хоосчызы полча.
Александр Иванович 1948 чылда 1 сентябрьда Алтай аймаандағы Аршаннар аалында тӧреен. Хубачардағы ортымах школаны тоосхан. 1971 чылда ол Ленинградтағы (сағам Санкт-Петербург) музыка, театр паза кинематография институдынзар «хоосчы-технолог» специальностьха Ӱгренерге кіріп алған. Аны 1977 чылда тоозыбызып, Златоуст городсар тоғынарға ызылған. Андада, Совет Союзы тузында, пӧзік Ӱгредіг заведениелерін тоосхан чииттерні ӧнетін кӧстегліг орыннарзар ысчаңнар. Анда пір чылҷа тоғынып, ол аннаң андар Иркутск, Горно-Алтайск, Ағбан паза пасха даа городтардағы театрларда істенген. Кӧп ойыннарда хоосчы-постановщик полған, ол санда «Чанар хус» пастағы хакас операзында. 1987 – 1988 чылларда Москвада пӧзік театрлар курстарында «драматургия» специальностьча Ӱгренген. Аның соонда Александр Котожеков «Казахфильм» киностудияда тоғынған.
Анаң 1998 чылда, Ағбанзар айланып, Н.Ф.Катановтың адынаң Хакас хазна университедінің аспирантуразынзар ӱгренерге кірібіскен. Аны тоозып, ӱс чыл пазынаң «Культуролог» специальность алып алған. Нинҷе-де чыл университетте тоғынған. Анаң ӱр нимес Чайаачылар туразынаң устаан.
Александр Чапрайның 1977 чылларда «Ленин чолы» газетада чоохтары сығып пастааннар, ол санда «Ӧңніг хозаннар» улуғ чоох. Иң пастағы ойыны «Абахай Пахта» 1989 чылда сыххан. Аның ол ойыны театр фестивальларында кӧп сыйыхтар алған. Анда араласхан актерлар даа таныхтат турғаннар. «Абахай Пахтаны» иң пастап режиссер С.Верхградский, анаң режиссер М.Топоев, иң халғанҷызын 2022 чылда саха-якут оол С.Потапов турғысханнар.
Аның ідӧк сценаа сығарылғаннар «Ах пуға», «Хуу хат – тағ ээзі», «Хай пырыс – Хай Ова Ата», «Чуртас хара бааны», «Кӱлӱк Хооң» паза «Чанар хус» ойыннары. Чоохтирға кирек, аның пьесалары Россия синінде дее пӧзік паалағ алчалар. Александр Ивановичтің чооғынаң, ол 20 азыра ойын пас салған, че прайзы ам даа турғызылбаан.
Александр Чапрай чоныбыс кибірлерін чахсы пілче, оларны хайраллап халарға кӱстенче. Хакастарның ӱлӱкӱннерінде ол тиктең нимес алғысчы полча, тайығларны иртірче.
Паза ол олаңай ла нимес, хакастарның кип-чоохтарына тӧстеніп, тирең философиялығ хоостар чайапча. «Читіген» театрның туразы кистінде наа турғызылған пайзаң ибде аның андағ тоғыстарының кӧзідии азыл парған. Ідӧк А.Котожеков «Тилекейні тӧстеені» хоозы ӱчӱн ТЮРКСОЙ сыйиина турысхан, «Тигірдең тӧреені» пьесазы ӱчӱн Н.Ф.Катановтың адынаң медаль алған.
Сом «Хакас чирі» газетаның архивінең
Автор :
Ольга Ивандаева
Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 |
2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
30 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде