«Алғыс, доктор!» – тіпчелер олар имҷілерге
15.03.2024
Хабарлар
![«Алғыс, доктор!» – тіпчелер олар имҷілерге «Алғыс, доктор!» – тіпчелер олар имҷілерге](/upload/iblock/293/unq6m11zczvf2chs222f5emvazuimd13.jpg)
Хызылчардағы имҷі-нефролог Римма Наговицына
Имнег кирее. Ӱр ниместе республиканың ӧӧн имнег туразында имҷілер трансплантация паза донор сурығларынҷа наука-практикалығ конференцияа чыылысханнар
Трансплантация паза донор сурығларына чарыдылған мероприятиеде, Хакасиядағылардаң пасха, Москвадағы, Хызылчардағы специалисттер араласханнар: нефрологтар, анестезиолог-реаниматологтар, хирургтар, неврологтар. Москвадаң имҷі-хирург Константин Губарев килген. Ол Россияның Федеральнай имнег-биология агентствозының (ФМБА) штаттағы нимес ӧӧн трансплантологы, ФМБА-дағы істіндегі ит чардыхтары донорствозынҷа координационнай кіннің устағҷызы, имнег наукаларының докторы.
Имҷілернің наука-практикалығ конференциязы Г.Я.Ремишевскаяның адынаң республиканың имнег туразында иртірілген. Пу учреждение 2017 чылдаң ФМБА-ның Сибирьдегі федеральнай наука-клиника кінінің (ФСНКЦ) донор паза трансплантация программазын тилідерінде араласча. Хайди чоохтаан пу кіннің пресс-секретарьы Наталья Погребная, донор программазында аралазып, ФСНКЦ пӱгӱрек паза паар трансплантациязынаң тоғыс чыл айғас парир. Ол син тус аразына Хызылчар крайының, Хакас паза Тыва республикаларның, Иркутск облазының чуртағҷыларына трансплантация полызиинаң тиксі 22 паар паза 149 пӱгӱрек алыстырылған.
Мероприятиенің халғанҷы чардығында, тегілек стол иртіріліп, «Алғыс, доктор!» чӧрім полған. Андар пӱгӱрек трансплантациязы иділген пациенттер хығыртылғаннар. Олар, андағ операция полызиинаң постарының чуртастары чахсы саринзар алыс парғаннаңар чоохтап, имҷілерге алғыстарын читіргеннер. Пу тоғазығ алнында піске, хабарҷыларға, Хызылчардағы имҷі-нефролог Римма Наговицынанаң чоохтазып аларға оң полған. Ол ФСНКЦ-да істіндегі ит чардыхтарының трансплантациязынҷа хирургия пӧлиинде істенче.
Римма Юрьевнаның танығларынаң, Хакасиядағы чуртағҷыларға кіннің специалисттері 2016 чылдаң сығара тиксі 25 пӱгӱрек паза 1 паар, трансплантация идіп, алыстыр пиргеннер. Пылтыр, тізең, республикада «наа пӱгӱректіг» пір ле реципиент полыбысхан. Андағ реципиенттерні кіндегі имҷілер чуртас тооза хайығда тутчаттырлар. Пӱгӱрек ағыриинаң ирееленчеткен кізілернің піреезіне, ол санда палаларға, туған-чағыннарының пӱгӱрегі трансплантация идеріне чарасхах полча. Олғаннарға пӱгӱрек имнепчетселер, диализ чарабинча. Оларға ӧзерге кирек, че диализ иділчетсе, палалар чахсы ӧс полбинчаттырлар. Улуғларның кӧбізі, тізең, туған-чағыннарының «сыйиин» аларға чаратпин, андағ оңдайнаң хазыхтанарынаң тоғыр полыбысчалар, диализ полызиинаң имненерін таллап алчалар. Туғаннары «сыйлаан» пӱгӱрек трансплантациязы тиксі читі ле хати иділтір – Хызылчар крайы, Иркутск облазы, Тыва паза Хакасия чуртағҷыларына, пістің республикада амға теере андағ пір ле реципиент полча.
Хызылчардағы имнег кінінде операциялар кӧрілген квоталарҷа ла иділчелер тіпче имҷі-нефролог. Чылда ортымахти – 20-ҷе операция. Че коронавирус тымозы тарапчатхан чылларда ол сан хай-хай тӧбін полған. Амды чылда пазох 20-ҷе трансплантация поладыр. Пу федеральнай кінде пӱгӱрек паза паар трансплантациязынаң на айғасчалар.
Ідӧк донорларға «миис ӧл парған» диагнозтығ кізілер саналчалар. Андағ диагноз «кізі тоозыл парған» диагнозха тиңнелчеттір. Миис ӧл парза, кізі аннаң андар паза чуртабинча. Аар инсульт пол парған алай пазын уғаа аар пиртіндір cалған кізілерні чӱрек-тамырлар кінінде пу ах чарыхсар паза айландыр полбинчалар, оларны донорлар санына кир саладырлар. Айылбинчатхан кізінің миизі ӧл парза даа, аның ӧкпелерін, чӱреен имнег аппарады полызиинаң ам даа тоғындырарға кӱстенчелер. Ол туста аннаңар танығлар федеральнай имнег кінінзер ызылча. Іди сағбалаан соонаң андағы трансплантологтар орындағы имнег туразынзар чиде салчалар. Аар чатчатхан тыны чох пациенттің паар-пӱгӱрегі орындох хыйа алыл парчаттыр. Анаң сала маңзыри реципиенттерге сығдыратчалар, хайзыларына трансплантация хайди даа идерге киректелче.
– Хайди кӧріл парған законда, кізі хазых полған туста донор поларға тоғыр полчатханнаңар искірбеен полза, ол ӱреен соонаң аның паар-пӱгӱрегінең тузаланарға чарадылча, туған-чағыннарының даа чарадии киректелбинче. Реципиентті, тізең, имҷілерге 12 – 15 час аразына таллап аларға кирек, – таныхтаан Римма Юрьевна.
Че трансплантациянаң айғасчатхан специалисттер гепатитнең, ВИЧ-наң ағырчатхан улуснаң тоғыс апарбинчалар, ідӧк сағызынаң кинек пол парған кізілернең, хоохтың тасхын сығарчатхан тамыры тоғызы тың сайбалған, пневмониянаң паза пасха даа ағырығларнаң ирееленчеткен пациенттернең. «Наа» пӱгӱрек, тізең, кізінің позының ағырығ пӱгӱректері орныхчатхан орынзар «одыртылбинча». Хурупчатхан пӱгӱректер ӧӧнінде орындох артызылчаттыр. Наазы харынның алтындағы чардығында оң cаринаң индіре орныхтырылча. Кізі идінде клюшкаа тӧӧй арах кӧрімніг сорып хал парча. Андағ трансплантация идіп, операцияа 3 – 4 час хорадылчаттыр. Операция соонаң пациент пастап пу кінзер ӱс айда пір хати хазиин сыныхтанарға кил парча. Чарым чылҷа, иммуносупрессивнай терапия иртіп, «больничнайда» полча. Андағ имнер сині кӧӧлҷе хызырылза, кізее тоғысха сығарға чарир. Аннаң андар ол орындағы имнег туразында имҷілер хайиинда тудылча.
Хайди чоохтаан имҷі, амғы туста чуртағҷылар кӧрістерінең, трансплантация сурии хоостыра, ікі чара пӧлілчелер. Пастағылары трансплантациядаңар кӧп ниме пілчелер, аны тың кирексіпчелер, че пасхазы андағ имнег полызиинаң пір дее чараспинча.
Че ноо даа кізі ағырыбызарға айабас, андада ла ол пастағыларның кӧрізінең тоғыр полбин сығадыр. Аннаңар ӱреп парған кізінің іcтіндегі ит чардығы кемнің-де хазиин ал халарға тузалығ полар тіп чарадығдаң тоғыр полбасха кирек. Андағ чарадығ сынап піреезінің чуртазын ал халарға паза чахсыландырарға полысча. Трансплантация идерін реципиенттерге илееде дее тус, 3-4 алай 5 чылҷа даа, сахтирға килісче. Олар теес санына кирілчеткен пічік «лист ожидания» адалча. Андар кирілчеткеннернің саны ӧслече, че донорлар саны асхынах.
Трансплантация идер алнында пациенттің паза донорның хан группазы хайди даа киліс парарға кирек. Ідӧк оларның лимфоциттері удур-тӧдір килісче бе тіп, лабораторнай істезіг иртірілче (кросс-матч тест адалча). Поралалған соонаң ӧл парған лимфоциттернің саны 20 %-тең кӧп полза, операция идерге чарабас. Оларның саны 20 %-тең асхынах полза ла, паар-пӱгӱректі алыстырарға чарир, наа орында чахсы пӱт парчалар. Паза реципиенттің паза донорның геннері сыныхталча, олар ідӧк удур-тӧдір киліс парарға кирек. Ир кізі алай ипчі донорның паар-пӱгӱрегі бе – пасхазы чоғыл. Ідӧк ит чардығы улуғ алай оох пӱдістіг полчатханын хайыға алчалар. Кӧзідімге, реципиенттің пӱгӱрегі чоон, че донорни кічіг полза, кічіг пӱгӱректің кӱзі позынаң килкім нимені тоғындырарға читкіҷе полбас. Оларның тамырлары даа улиинаң пасхалалча нооза.
Алыстырылған паар-пӱгӱрек чахсы пӱт парза даа, соонаң аның тоғызы 1 чыл алай 15 чыл даа пазынаң сайбал сығарға айабас. Анзы кізінең позынаң палғалыстығ полча. Піреезі трансплантация иділген соонаң пір дее кілебин чуртапча. Кӧзідімге, Хызылчардағы пір иренге андағ операция 1997 чылда Кемеровта иділтір. Алыстырылған пӱгӱректерінең 26 чыл азыра чуртап парир.
Трансплантациянаң айғасчатхан специалисттерге, имҷі-нефрологтарға алғызын читірген кізілернің санында Ағбанның ікі чуртағҷызы полған: Наталья Короткая паза Нургазы Жээнбеков.
Наталья Сергеевнаны пӱгӱрек ағыриинаңар диагноз 12 чыл мының алнында тың изі чохтандыр салған. Олох туста ағаа кинек группазы пирілтір. Ол гемодиализ полызиинаң тӧрт чыл имнентір. Ағбанда гемодиализ кінінде аны имнеп айғасхан имҷі Галина Юрьевна Машьянова. Гемодиализке неделяда ӱс хати чӧр турған, «арған пӱгӱрек» аппарадында тӧртер час имненҷең. Анаң аны Хызылчардағы имҷі-нефролог Римма Юрьевна Наговицына трансплантация идерінҷе тееске турғызыбысхан, ол теезін ӱс ле ай сахтаан. 2017 чылда, донор пӱгӱрегі табыл парғанда, ол Хызылчардағы федеральнай кінзер операцияа чатырылған. Анда аны уғаа пӧзік устығ хирургтар имнееннер. Хызылчарда имнег туразында операция соонаң 1,5 ай чадарға килістір. Реабилитацияны тӧрт чыл ирткем тіпче. Операция соонаң читі чыл ирт парған. Ам 52 частығ ипчі промышленность предприятиезінде технолог полып тоғынча. «Чуртазымны чахсыландыр пирген ӱчӱн прай имҷілерге улуғ алғыс! Оларға имҷі поларға Худайдаң пирілген. Кізее уғаа маңат хайчалар. Римма Юрьевна, тізең, пациенттернің полғанын на таныпча, пірдеезін ундубинча. Сидік пол сыхса, мин ағаа ам даа сығдыратчам, парчан сурығларыма нандыр пирче», – чылығ сӧстер чоохтаан Наталья Сергеевна.
Нургазы Жээнбеков пістің республикада 20 чыл азыра чуртап парир. Ағбанзар пурун паба-іҷезі кӧс килтір, анаң ол саарбах тузында оларның соонҷа пеер Хырғыс чирінең килібіскен, анда сӧбіре Ош городта чуртаптыр. Хайди чоохтапча Нургазы, ол 2009 чылда армияа хабылған, службаны ракета войсколарында ирткен. Андада чиит оол пӱгӱректеріне соох кирін салған. Хызылчарда, Новосибирскте, Томскта, Кемеровта госпитальларда имненген. 2015 чылда пӱгӱректері кинетін тоғынминыбысханда, республиканың ӧӧн имнег туразындағы диализ кінінзер чатырылған. Анаң городтағы диализ кінінзер пір чыл азыра имненерге чӧрген. Уғаа сидік полған тіпче. Анаң пазағы чылда Хызылчарда трансплантация иділген. Ол тустаң сығара аның хазиин имҷі Р.Ю.Наговицына сыбыра хайығда тутча. Нургазы чооғында таныхтаан: «Мағаа 35 час, мин амды хазиимны хайраллирға матап кӱстенчем. Трансплантация соонаң толдыра кӱзімнең чуртап сыхханыма тың ӧрінчем. Пісті, пациенттерні, чахсы имнепчеткен ӱчӱн имҷілер ӧмезіне алғызым читірчем! Ідӧк Римма Юрьевнаа улуғ алғыс!»
Сом Дмитрий Сунчугашевти
Автор :
Инора Боргоякова
Пн | Вт | Ср | Чт | Пт | Сб | Вс |
27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 |
3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
Кӱн таңмазы
Хакасияда
Россияда
Тилекейде